1. Bài Viết
  2. Sự lên ngôi của những siêu ứng dụng: Khởi nguồn ý tưởng từ Trung Quốc

Sự lên ngôi của những siêu ứng dụng: Khởi nguồn ý tưởng từ Trung Quốc

Sự lên ngôi của những siêu ứng dụng: Khởi nguồn ý tưởng từ Trung Quốc

Tác giả Kenta Nagamine từng tham gia một buổi hội thảo gần đây trao đổi về xu hướng “siêu ứng dụng” và “di động trước tiên” của những ứng dụng Trung Quốc. Sự kiện đưa ra nhiều góc nhìn thú vụ về quan điểm của các công ty Trung Quốc đối với việc phát triển sản phẩm. Vậy nên, Kenta Nagamine đã ghi chú lại một số ý chính và đưa ra thêm ý kiến của bản thân tại đây.

Bài viết Sự lên ngôi của những siêu ứng dụng: Khởi nguồn ý tưởng từ Trung Quốc được dịch bởi nhóm KnowHub, từ bài viết trên medium.com

Các bạn có thể xem cụ thể nội dung trình bày tại đây:

Rise of the Super App: Mobile-First Product Ideas from China

Nội dung trình bày được thực hiện bởi Connie Chan, phụ trách tại quỹ đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz và cô ấy trao đổi về 2 xu hướng chính đang gây ảnh hưởng khắp Trung Quốc nói riêng và châu Á nói chung, đó là “Siêu ứng dụng – Super app” và “Di động trước tiên – Mobile first”.

Siêu ứng dụng – Super App

siêu ứng dụng

Tôi từng nghe đồn đoán về ứng dụng WeChat rằng người Trung Quốc thực hiện tất cả mọi hoạt động sinh hoạt thường ngày của bản thân chỉ trên một ứng dụng duy nhất. Tuy nhiên, có vẻ như xu hướng này không chỉ có trong mỗi ứng dụng WeChat.

Siêu ứng dụng đơn giản là một ứng dụng điện thoại bao hàm một loại các loại dịch vụ tiện ích khác nhau trong đó. Ví dụ điển hình của siêu ứng dụng là Alipay – một nền tảng thanh toán online trên thiết bị điện thoại di động ra mắt vào năm 2004 tại thành phố Hàng Châu, Trung Quốc.

siêu ứng dụng alipay

Bạn có thể thấy rất nhiều dịch vụ tiện ích trông chẳng liên quan gì đến nhau. Với nhiều lựa chọn dành cho người dùng như chuyển tiền hay các dịch vụ trung gian khác, ứng dụng này cho phép người dùng sử dụng dịch vụ công cộng của thành phố, thanh toán hóa đơn hàng tháng, mua vé xem phim, đặt phòng qua Airbnb và vô số những thứ khác nữa. Tất cả mọi thứ đều nằm sẵn chỉ trong một ứng dụng duy nhất!

Go-Jek, một ứng dụng vận tải từ Indonesia, là một dẫn chứng khác về siêu ứng dụng được giới thiệu trong hội thảo lần này.

siêu ứng dụng go jek

Một lần nữa, bạn có thể thấy rất nhiều biểu tượng khác nhau với màu sắc khác nhau đại diện cho dịch vụ tiện ích khác nhau. Không có một sự đồng bộ nào giữa các tiện ích này. Dù vậy, người dùng có thể thực hiện rất nhiều thao tác khác nhau ngay trong ứng dụng này mà không cần phải thoát ra ngoài. Bạn có thể gọi xe, đặt giao đồ ăn, đặt mua hộ từ tiệm tạp hóa, thuê vận chuyển hộ,… Quả là kỳ lạ khi một ứng dụng có biểu tượng hình người lái xe màu xanh trên nền đen lại có thể bao hàm nhiều dịch vụ tiện ích đến vậy.

Dĩ nhiên, ứng dụng tiêu biểu nhất của siêu ứng dụng phải là WeChat. WeChat là một ứng dụng gửi tin nhắn nhanh chóng, được phát triển bởi ông trùm công nghệ Trung Quốc là Tencent và ra mắt năm 2011. Đến nay, ứng dụng này có hơn 950 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng (tính đến quý 2 năm 2017) và là một siêu ứng dụng đáp ứng mọi nhu cầu của cuộc sống người dân nơi đây.

siêu ứng dụng wechat

Ứng dụng này cho phép người dụng làm mọi thứ tương tự như trường hợp của Go-Jek. Ngoài ra, nó thậm chí giúp bạn hẹn lịch khám bệnh với bác sĩ, gọi taxi, chơi trò chơi giải trí ngay tại đó. Đáng nói nhất, ứng dụng này đang dần trở thành một hình thức căn cước công dân online dành cho người Trung Quốc.

Tại Mỹ, bạn sẽ sử dụng những ứng dụng khác nhau tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng của bản thân. Ví dụ, iMessage dùng để liên lạc qua tin nhắn; Facebook, Instagram, Snapchat dùng để tham gia mạng xã hội; Venmo dùng để chuyển tiền; Uber, Lyft dùng để gọi xe; Airbnb dùng để thuê căn hộ khi đi du lịch. Nhưng ngược lại, người dùng Trung Quốc chỉ cần truy cập vào siêu ứng dụng WeChat là có thể làm tất cả những điều đó.

No photo description available.

Đoạn phim minh họa về sự đa năng của WeChat:

Các bạn có thể thấy những ứng dụng dành cho iPhone có số lượng lớn và đa dạng (ảnh đính kèm), tùy vào từng mục đích có thể có gần một chục ứng dụng lớn tương đồng nhau dù lại thuộc những thương hiệu khác nhau.

ứng dụng iphone

Nhưng trên WeChat, bạn không cần phải nhấn nút Home để thoát khỏi ứng dụng này (mặc dù hiện giờ bản iPhone X không còn nút Home nữa) và mọi thứ bạn cần chỉ cách một cú nhấn nút. Ngoài ra, bạn cũng được đăng nhập sẵn vào tất cả mọi thứ và thông tin về phương thức thanh toán của bạn được lưu trữ ngay từ đầu.

So sánh một chút, Facebook – một công ty lớn khác cũng sở hữu những ứng dụng liên lạc lớn nhất hiện nay là Facebook Messenger và WhatsApp, thực ra cũng bao hàm một số dịch vụ tương tự ngay trên mạng xã hội Facebook (với 2 tỷ người dùng thường xuyên hàng tháng).

ứng dụng facebook

Tuy nhiên, Facebook không đẩy những tính năng này công khai một cách rõ ràng như những dịch vụ chính thức mà chỉ là những phụ mục trên thanh menu bên phải. Bạn sẽ phải mở thanh menu và cuộn xuống một lát thì mới thấy được chúng. Chúng cũng yêu cầu bạn phải đăng nhập và điền thông tin thanh toán khi bạn muốn đặt mua vé xem phim hay đặt giao đồ ăn.

Trong khi đó, ứng dụng của Tencent từ việc chỉ là một ứng dụng nhắn tin đơn thuần đã trở thành nền tảng đa chức năng dành cho mọi đối tượng người dùng tại Trung Quốc chỉ trong vòng 7 năm kể từ khi ra mắt. Mọi dịch vụ trong WeChat đều chia sẻ quyền tiếp cận chung gần 1 tỷ người dùng mà thông tin cá nhân của họ đều được lưu trữ và sẵn sàng sử dụng bất kỳ lúc nào.

Chiến lược khai thác lượng người dùng sẵn có của WeChat khiến tôi nhớ đến một số công ty khác tại Mỹ cũng đang áp dụng chiến lược siêu ứng dụng tương tự.

Amazon

Tập đoàn Amazon

Amazon khởi nguồn là một công ty được thành lập năm 1994 và chỉ bán duy nhất sản phẩm sách. Kể từ đó, công ty này bắt đầu mở rộng danh mục sản phẩm kinh doanh sang tất cả mọi thứ, từ quần áo đến thiết bị điện tử, dần dần người Mỹ có thói quen luôn truy cập vào trang Amazon trước tiên để tìm kiếm thứ mình muốn. Thực tế, 44% doanh số của lĩnh vực thương mại điện tử năm 2017 tại Mỹ thuộc về Amazon, một số đáng kinh ngạc nhưng rất hợp lý.

Thêm nữa, tập đoàn này còn cung cấp dịch vụ như điện toán đám mây (AWS), xem phim online (Prime video), thiết bị phần cứng như Kindle (đọc ebook) và Alexa (trợ lý ảo). Mùa hè năm 2017, Amazon bắt đầu tấn công ngành bán lẻ khi thâu tóm chuỗi cửa hàng thực phẩm cao cấp Whole Foods.

Dù Amazon không có một ứng dụng cho phép người dùng làm mọi thứ như WeChat, cách mà Amazon tận dụng lượng người dùng lớn và lấn sân dần sang nhiều khía cạnh khác của đời sống người dân vẫn có sự tương đồng với những thành công của WeChat tại Trung Quốc.

Airbnb

Airbnb khởi đầu là một nền tảng cho đặt phòng được ra mắt vào năm 2008. Sau đó, công ty này hiện đang trong quá trình chuyển đổi từ một ứng dụng đáp ứng một mục đích duy nhất sang thành một công ty du lịch chuyên nghiệp, giống như việc WeChat chuyển đổi thành một nền tảng đa chức năng.

Kể từ khi ra mắt, Airbnb đã trở thành một địa chỉ uy tín dành cho những người có nhu cầu muốn cho thuê những căn hộ bỏ không và những người đi du lịch muốn tìm địa điểm cư trú ngắn hạn. Tuy nhiên, công ty vốn được thành lập tại San Francisco này đã tăng cường trải nghiệm du lịch của khách hàng khi ra mắt dịch vụ Trips vào năm 2016 và mới đây nhất là phối hợp với Resy nhằm cung cấp dịch vụ đặt bàn ăn tại nhà hàng (hiện mới áp dụng tại Mỹ). Chiến lược đi theo hướng đi trở thành một ứng dụng trung gian cho nhiều thứ của Airbnb là điều mà WeChat và các công ty Trung Quốc khác thực hiện rất thường xuyên.

Siêu ứng dụng Airbnb

Trong tương lai, Airbnb có thể mở rộng sang bất kỳ lĩnh vực nào có dính lứu đến chủ đề “du lịch” để bổ sung cho ứng dụng hiện tại của mình, nhằm tăng cường trải nghiệm chuyến đi của du khách trong khi dần trở thành lựa chọn ưu tiên hàng đầu khi đi du lịch của bất kỳ ai. Khẩu hiệu “Let’s go on a trip” của Airbnb sẽ dần trở thành “Let’s open Airbnb app”.

Mặc dù cách tiếp cận này tương tự như những công ty Trung Quốc, Airbnb sẽ luôn nghĩ về việc làm thế nào để tận dụng lượng người dùng sẵn có của mình? và những tính năng nào mà người dùng mong muốn có khi sử dụng ứng dụng này? Airbnb hiện đang phát triển một tính năng dạng như trò chơi giải trí ngay trên ứng dụng của họ.

Di động trước tiên – Mobile First

Xu hướng thứ hai mà diễn giả giới thiệu trong buổi hội thảo là “di động trước tiên”.

Khi tôi nghe đến cụm từ này, hình dung của tôi chỉ đơn giản là “tập trung thiết kế nội dung sản phẩm dựa trên phiên bản di động trước khi bắt tay vào phiên bản khác”. Tuy nhiên, đối với các công ty Trung Quốc, “di động trước tiên” có nghĩa là “khai thác những tính năng dành riêng cho thiết bị điện thoại di động”. Nói cách khác, bạn sẽ thiết kế phiên bản điện thoại trước tiên khi đã nắm bắt được cấu hình và khả năng mà một chiếc điện thoại thông minh có thể cho phép bạn làm được.

Xu hướng mobile first

Các công ty Trung Quốc luôn tận dụng mọi thứ có trong một chiếc điện thoại thông minh. Hai tính năng “lắc máy” và “tin nhắn ghi âm” có sẵn ngay từ lúc đầu của WeChat là ví dụ tiêu biểu nhất của khái niệm này. Họ đã tận dụng bộ cảm biến gia tốc và đầu thu âm được chế tạo sẵn trong điện thoại di động để phát triển các tính năng đó.

WeChat cũng sử dụng các thiết bị sẵn có khác nhu hệ thống định vị toàn cầu GPS, giao thức tầm ngắn NFC, la bàn và màn hình chụp ảnh – bất kỳ thứ gì có trên một chiếc điện thoại di động. Màn hình chụp ảnh đối với các công ty Trung Quốc không chỉ phục vụ mục đích chụp ảnh mà còn đáp ứng hoạt động nhập dữ liệu đầu vào, ví dụ như hệ thống quét mã QR.

Người Trung Quốc sẽ sử dụng màn hình điện thoại để quét mã QR nhằm thanh toán hóa đơn của họ. Một cuộc sống không cần sử dụng đến tiền mặt cần sự đóng góp rất lớn của công nghệ nhập dữ liệu từ chiếc màn hình điện thoại, và đó là một phần cứng đặc trưng của điện thoại thông minh nói chung. Liệu có ai muốn dùng máy tính xách tay chỉ để quét mã QR với màn hình chụp ảnh bé xíu như vậy?

Trung Quốc là một quốc gia có lưu lượng sử dụng máy tính, email và thẻ tín dụng ở mức thấp. Đặc trưng đó về hành vi của người dân tại đây là tiền đề rất quan trọng cho sự thành công của WeChat – một công ty theo đuổi xu hướng “Ưu tiên điện thoại trước” để cho phép người dùng làm mọi thứ chỉ trên một siêu ứng dụng điện thoại. Họ đã bỏ qua hoàn toàn máy tính để tập trung khai thác điện thoại thông minh, bỏ qua thẻ tín dụng để tập trung khai thác thanh toán trên điện thoại.

Tuy nhiên, nếu WeChat muốn mở rộng thị trường sang các nước như Mỹ, thẻ tín dụng là rào cản lớn cho họ vì mức độ sử dụng thẻ tín dụng thường xuyên của người dân nơi đây. Thực tế cho thấy, WeChat đang vật lộn trong việc giành thị phần tại Mỹ.

Dù vậy, điều mà các quốc gia khác có thể học tập từ các công ty Trung Quốc là cách nghĩ “làm sao mà chúng ta có thể tận dụng lượng người dùng sẵn có của mình?” và “ứng dụng của chúng ta có thể làm được điều gì mà một chiếc máy tính không thể đáp ứng?”.

————————————

Bài viết được dịch bởi thành viên nhóm KnowHub, dựa theo bài viết “Rise of the Super App: Mobile-First Product Ideas from China” của tác giả
Kenta Nagamine trên Medium.
Link bài viết gốc tại đây.

Bài viết thuộc danh mục những bài viết chuyên sâu (tự biên tập hoặc dịch từ nguồn nước ngoài) về kiến thức chuyên ngành, lĩnh vực nghề nghiệp và quá trình học tập của nhóm KnowHub, được tập hợp và đăng tải trên blog của website knowhub.vn, note của fanpage/linkedin và tài khoản medium.com.

“Trong trường hợp bài viết của nhóm KnowHub vi phạm bản quyền nội dung của các bạn, vui lòng thông báo với KnowHub thông qua email support@knowhub.vn hoặc fanpage để được chúng tôi xin lỗi và khắc phục kịp thời. Chúng tôi chỉ mong muốn được chia sẻ với cộng đồng và không cố ý lợi dụng!

In case the articles of KnowHub violate the copyright of your content, please notify us via email support@knowhub.vn or fanpage to be apologized and removed in time. No copyright infringement intented!”

Chia sẻ

Bình Luận

Tham gia bình luận

KnowHub

"Patience is bitter, but its fruit is sweet" - Jean Jacques Rousseau