1. Bài Viết
  2. Hành Trình Từ Một Quốc Gia Thuộc Nhóm Nghèo Nhất Thế Giới Trở Thành Quốc Gia...

Hành Trình Từ Một Quốc Gia Thuộc Nhóm Nghèo Nhất Thế Giới Trở Thành Quốc Gia...

Hành Trình Từ Một Quốc Gia Thuộc Nhóm Nghèo Nhất Thế Giới Trở Thành Quốc Gia...

Bài viết Hành Trình Từ Một Quốc Gia Thuộc Nhóm Nghèo Nhất Thế Giới Trở Thành Quốc Gia Có Thu Nhập Trung Bình Của Việt Nam được dịch bởi nhóm KnowHub, từ bài viết trên weforum.org

Đi dạo quanh cửa ngõ thành phố Hà Nội – thủ đô của Việt Nam, bạn có thể cảm nhận được năng lượng vô biên ở khắp mọi nơi. Từng người dân hồ hởi lái những chiếc xe tay ga, mua và bán tất cả mọi thứ từ điện thoại di động đến đồ ăn đồ uống trong vô số các cửa hàng nhỏ, đi qua đi lại đến trường học hoặc nơi làm việc. Việt Nam là quốc gia còn trẻ, đang phát triển, và tràn đầy hứng khởi.

Nhưng bạn có biết? Khi cuộc chiến tranh Việt Nam kéo dài 20 năm kết thúc vào năm 1975, nền kinh tế của Việt Nam thuộc nhóm nghèo nhất thế giới. GDP đầu người của VN trong giữa giai đoạn những năm 1980 chỉ ở vào khoảng 200-300$. Tuy vậy, năm 1986 đánh dấu sự thay đổi của VN khi chính phủ triển khai chương trình cải cách toàn diện “Đổi Mới” về khía cạnh kinh tế và chính trị, qua đó bắt đầu chuyển đổi VN sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Phóng sự của quỹ tiền tệ quốc tế IMF về sự phát triển của Việt Nam

Ngày nay, tốc độ tăng trưởng của Việt Nam ở vào mức 6-7%, ngang với Trung Quốc và có kim ngạch xuất khẩu ngang bằng với tổng giá trị sản phẩm nổi địa GDP. Những sản phẩm cao cấp hiện đại như phụ kiện thể thao của Nike hay điện thoại thông minh của Samsung đều được gia công và lắp đặt tại đất nước này là những minh chứng rõ rệt cho sự vươn lên của nền kinh tế VN.

Nhờ đâu mà sự tăng trưởng thần kì này xuất hiện? Theo đánh giá của Ngân hàng thế giới và tổ chức think tank Brookings, Việt Nam đã làm được 3 điều: 1) VN đã chấp nhận mở cửa và tự do hóa thương mại, 2) VN cải tổ môi trường kinh doanh bằng việc bãi bỏ những quy định hành chính và giúp giảm thiểu chi phí trong hoạt động của doanh nghiệp, 3) VN chú trọng đầu tư vào nguồn vốn con người và cơ sở hạ tầng qua các lĩnh vực công.

VN luôn tích cực hội nhập với thế giới trong suốt 20 năm qua. VN đã tham gia khu vực mậu dịch chung ASEAN (1995), ký kết hiệp định thương mại song phương với Mỹ (2000), tham gia tổ chức thương mại thế giới WTO (2007), tiếp tục ký kết những hiệp định thương mại với ASEAN, Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và mới đây nhất là hiệp định TPP-CPTPP. Nhờ thế, hàng rào thuế quan được gỡ bỏ hoặc giảm thiểu đối với những mặt hàng xuất khẩu và nhập khẩu của VN.

 Viet Nam is open for business
Hàng rào thuế quan xuất nhập khẩu có xu hướng nới lỏng dần của Việt Nam 

Việc mở cửa nền kinh tế của chính phủ cũng bao hàm cả việc cải cách nền kinh tế trong nước. Năm 1986, VN chính thức ban hành luật Đầu Tư Nước Ngoài, cho phép doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào VN. Từ đó đến nay, theo đánh giá của Baker&McKenzie năm 2016, bộ luật được sửa đổi nhiều lần nhằm kiến tạo một môi trường chuyên nghiệp, giảm bớt quan liêu hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư vào VN.

Theo báo cáo Cạnh Tranh Toàn Cầu của diễn đàn kinh tế thế giới, VN đã vươn lên từ vị trí 77 năm 2006 lên vị trí 55 năm 2017. Theo bảng xếp hạng về sự thuận lợi trong kinh doanh của ngân hàng thế giới, VN đã vươn lên từ vị trí 104 năm 2007 lên vị trí 68 năm 2017. Ngân hàng thế giới đánh giá VN trong năm vừa qua đã làm tốt hơn những vấn đề như khả năng giải quyết tranh chấp của tòa án, tăng cường tiếp cận vốn tín dụng và điện, thu thuế và giao dịch thương mại.

VN cũng đầu tư mạnh mẽ nguồn vốn con người và cơ sở hạ tầng. VN có tốc độ tăng trưởng dân số nhanh, từ 60 triệu dân năm 1986 lên 95 triệu dân ở thời điểm hiện tại, trong đó hơn một nửa có độ tuổi dưới 35 tuổi. Trong bối cảnh đó, VN đã đầu tư công với nguồn vốn lớn cho hệ thống giáo dục trường tiểu học để góp phần giải quyết vấn đề công ăn việc làm cho lượng dân số tăng cao. Ngoài ra, VN đã đầu tư cơ sở hạ tầng để đảm bảo việc tiếp cận mạng internet giá rẻ cho người dân.

Nhờ việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cần thiết và triển khai chính sách thúc đẩy nền kinh tế thị trường, VN dần trở thành trung tâm của Đông Nam Á trong việc thu hút đầu tư nước ngoài và gia công công nghiệp. Những tập đoàn lớn của Nhật Bản và Hàn Quốc như Samsung, LG, Olympus, Pioneer và vô số nhà sản xuất may mặc tại Châu Âu và Mỹ đều đã có mặt tại VN. Báo Financial Times ghi nhận VN đến năm 2017 đã trở thành quốc gia xuất khẩu mặt hàng quần áo lớn nhất tại khu vực Đông Nam Á và đứng thứ 2 về mặt hàng điện tử sau Singapore. 

 Vietnam today is a major global exporter
Việt Nam thuộc nhóm quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới

Tốc độ tăng trưởng GDP của VN luôn ở mức tối thiểu 5% hàng năm kể từ năm 2010, năm 2017 ghi nhận tốc độ tăng trưởng kỷ lục ở mức 6,8%. Với tốc độ tăng trưởng nhanh chóng, quốc gia này từ một đất nước thuộc diện nghèo nhất thế giới đã vươn lên thành một quốc gia có thu nhập trung bình. GDP đầu người của năm 2017 là 2.343$, cao gấp 10 lần so với mức 230$ năm 1985. Nếu điều chỉnh theo sức mua tương đương PPP, GDP đầu người của VN sẽ còn cao hơn ở mức trên 6.000$.

 Viet Nam's per capita GDP has increased tenfold over the past 30 years
GDP đầu người của Việt Nam tăng trưởng liên tục hơn 15 năm qua

Quan trọng hơn, sự tăng trưởng nền kinh tế VN có tính toàn diện. Theo chỉ số Phát triển toàn diện của diễn đàn kinh tế thế giới, VN nằm trong nhóm những nền kinh tế có sự tăng trưởng đảm bảo tính bền vững và toàn diện. Tỉ lệ có việc làm của phụ nữ ở mức 10% so với nam giới, và các gia đình có người phụ nữ làm trụ cột cũng ít có nguy cơ trở nên nghèo đói so với nam giới làm trụ cột, dù rằng vẫn còn đó sự bất bình đẳng.

Tuy vậy, một nhược điểm tồn tại của Việt Nam là cách tiếp cận của chính phủ về các vấn đề như nhân quyền và quyền riêng tư. Tự do báo chí của VN thuộc nhóm các quốc gia yếu nhất trên thế giới, công dân chịu sự kiểm soát trực tuyến và các nhà hoạt động nhân quyền không được chào đón.

Liệu có gì có thể ngăn cản sự đi lên của Việt Nam? VN dễ chịu ảnh hưởng bởi xu hướng vươn lên của chủ nghĩa bảo hộ đối lập với toàn cầu hóa tại một số quốc gia lớn. Kim ngạch xuất khẩu của VN có giá trị bằng 99,2% GDP, nhưng phần lớn trong số đó đến từ hoạt động đầu tư nước ngoài. VN cũng có nguy cơ mất đi sự hấp dẫn của mình đối với những dòng vốn đầu tư nước ngoài do sự mạnh lên của đồng đô la.

Tất nhiên, VN vẫn có vẻ sẽ thu được lợi ích nhiều hơn việc bị ảnh hưởng tiêu cực bởi sự gia tăng căng thẳng thương mại toàn cầu. Mặc dù Mỹ đã rút khỏi hiệp định TPP, tác động của hành động này có ảnh hưởng đến Trung Quốc nhiều hơn là Việt Nam. Việc chính phủ Mỹ áp thuế đối với hàng trăm tỷ đô la giá trị hàng hóa Trung Quốc có thể dẫn tới việc một loạt công ty có cơ sở sản xuất tại Trung Quốc sẽ cân nhắc di dời địa điểm sang quốc gia khác như Việt Nam.

Nhưng ngay cả khi Việt Nam chịu ảnh hưởng do sự gia tăng chủ nghĩa bảo hộ của phương Tây, VN vẫn có thể dựa vào tầng lớp trung lưu trong xã hội để mang lại sự tăng trưởng tiếp theo. Cả doanh nghiệp nội địa và nước ngoài đều đang mở rộng sản xuất và kinh doanh tại đây, và ngày càng nhiều người dân có được sức mua tốt hơn để tiêu thụ thêm hàng hóa và dịch vụ. Một ngày nào đó, thay vì sự hối hả và nhộn nhịp của những cửa hàng nhỏ và chiếc xe tay ga, Việt Nam sẽ được định hình lại bởi các trung tâm mua sắm lớn và xe hơi. Nhưng ở thời điểm hiện tại, Việt Nam đang phát triển, theo tốc độ riêng của nó, và theo cách riêng của nó.

————————————

Bài viết được dịch bởi thành viên nhóm KnowHub, dựa theo bài viết “The story of Viet Nam’s economic miracle” của báo The Economist. Link bài viết gốc tại đây.

Bài viết thuộc danh mục những bài viết chuyên sâu (tự biên tập hoặc dịch từ nguồn nước ngoài) về kiến thức chuyên ngành, lĩnh vực nghề nghiệp và quá trình học tập của nhóm KnowHub, được tập hợp và đăng tải trên blog của website knowhub.vn, note của fanpage/linkedin và tài khoản medium.com.

“Trong trường hợp bài viết của nhóm KnowHub vi phạm bản quyền nội dung của các bạn, vui lòng thông báo với KnowHub thông qua email support@knowhub.vn hoặc fanpage để được chúng tôi xin lỗi và khắc phục kịp thời. Chúng tôi chỉ mong muốn được chia sẻ với cộng đồng và không cố ý lợi dụng!

In case the articles of KnowHub violate the copyright of your content, please notify us via email support@knowhub.vn or fanpage to be apologized and removed in time. No copyright infringement intented!”

Chia sẻ

Bình Luận

Tham gia bình luận

KnowHub

"Patience is bitter, but its fruit is sweet" - Jean Jacques Rousseau